God mag best

Mijn broer, zussen en ik zijn atheïstisch opgevoed. Onze ouders waren actief lid van het Humanistisch Verbond, een voor de hand liggende tegenbeweging in de tijd dat ons land nog sterk verzuild was en de macht van de kerken relatief groot; als niet-kerkelijke stond je overal buiten.
Het atheïsme in ons gezin nam soms groteske vormen aan. Zo mochten wij pas na veel gezeur deelnemen aan het kerstfeest in onze (openbaar bijzondere) basisschool: een beetje teveel ‘Here Jezus’ vonden mijn ouders, ondanks dat er niet onder de kerstboom gebeden werd. Ik vond het verhaal over het kindje dat werd geboren in de stal prachtig, en blèrde al even enthousiast de ‘Herdertjes bij Nachte’ en ‘Ere zij God in den Hoge’ mee: heerlijk, die ouderwetse taal en de galmende melodieën (heb ik nog steeds!). Religieus ben ik er niet van geworden en dat is ook op latere leeftijd niet gebeurd. Wel ontdekte ik al snel: er zijn ook gelovige humanisten, en humanistische vormen van geloven. Bij mijn ouders zijn de scherpe kantjes er op latere leeftijd overigens ook af gegaan.
De keren dat ik, volwassen geworden, in een kerk kwam - voor een begrafenis, doopdienst, een enkele gewone dienst - vond ik het er eigenlijk best fijn en mooi, en ik kreeg waardering voor de rituele kant ervan en het ‘samenkomen’.
Via enkele kunstprojecten in samenwerking met (vrijzinnige) kerken ben ik de laatste jaren misschien toch dichter bij een vorm van gelovigheid gekomen. ‘Kerkse’ mensen verschillen veel minder van mij dan ik altijd dacht. Waar zij ‘God’ zien en erkennen, heb ik mijn besef van ‘er is meer’: de natuur, ‘het leven’, onze individuele en collectieve bewustzijnsstromen waarin we elkaar aanraken en ontmoeten. Hoe dan ook, al samenwerkend blijken de kerkelijken die ik heb leren kennen en ik als niet-kerkelijke, elkaar spiritueel beter te verstaan dan ik ooit had kunnen denken. ‘God mag best’, zeg ik daarom tegenwoordig af en toe tegen mezelf.