Lichtje

Even bijlichten

Michel Krielaars schreef vandaag in NRC een korte column met als opmaat het toneelstuk ‘The History Boys’ van Alan Bennett. Het speelt op een jongensgymnasium waar acht jongens van eenvoudige achtergrond worden klaargestoomd voor het toelatingsexamen van Oxford. De speciaal voor hen aangetrokken nogal onorthodoxe leraar zegt op een gegeven moment: “Tijdens het lezen beleef je je beste momenten als je iets tegenkomt - een gedachte, een gevoel, een manier van naar de dingen kijken - waarvan je altijd had gemeend dat het alleen en in het bijzonder voor jou gold. En nu is het ineens hier, opgeschreven door iemand anders, iemand die je nog nooit hebt ontmoet, iemand die zelfs allang dood is. En het is alsof er een hand tevoorschijn komt die de jouwe vastpakt.”
Hier gaat het volgens Krielaars in essentie om, dit is wat literatuur vermag.

Wat een prachtig citaat, vind ik meteen. Ik mijmer wat door op wat Bennett beschrijft, en bedenk: zo’n zielsontmoeting met de schrijver kan zelfs verder gaan dan herkenning en het gevoel samen op te lopen. Soms lees ik een stukje tekst, een zin, een woord, dat mij opent naar iets wat tot dusver nog niet zo bewust door mij gedacht of gevoeld was. Ik bedoel dan niet gewoon iets nieuws, maar iets waar ik al tegenaan hing, iets wat ik nog nét niet kon bevatten of aanraken.
De hand schuift plotseling een sluier opzij. Het geschrevene wordt een glimlach speciaal voor mij, een lichtje waar eerst schemer was.

De foto ‘Even bijlichten’ is van Ria Bloemendaal. Ik vond hem op Zoom.nl